Międzynarodowe prawo pasażera linii lotniczych

Od 2003 r. postanowienia Konwencji Montrealskiej gwarantują pasażerom lotów międzynarodowych pomiędzy krajami, które podpisały dokument prawa do odszkodowania. Zapisy Konwencji honorują ponad 120 krajów, w tym USA oraz kraje Unii Europejskiej, co sprawia, że obowiązuje ona w wielu państwach świata.

International Passenger Rights for Flight Disruptions

Konwencja Montrealska znajduje zastosowanie do lotów międzynarodowych odbywających się pomiędzy państwami, które do niej przystąpiły. Podpisana została przez ponad 120 krajów na świecie, włączając USA i kraje Unii Europejskiej, przy czym liczba krajów, które objemuje wciąż wzrasta. Członkostwem objęte są główne rynki lotnicze – z pewnymi ważnymi wyjątkami, jak np. Indonezja, Rosja, Sri Lanka, Tajlandia i Wietnam. Lista członków zmienia się, gdy do Konwencji dołącza nowy kraj, w związku z czym powyższy link nie zawsze jest odzwierciedleniem stanu aktualnego.

Konwencja ma zastosowanie również w przypadku, gdy miejsce startu i lądowania leżą w tym samym kraju członkowskim, natomiast planowane jest międzylądowanie w innym. Przykładowo: załóżmy, że Twój lot odbywa się pomiędzy dwoma miastami leżącymi w Chinach, z międzylądowaniem w Wietnamie. Konwencja miałaby zastosowanie do Twojego lotu. W przypadku lotu bezpośredniego, bez międzylądowania, nie mamy do czynienia z lotem „międzynarodowym”, w związku z czym zapisy Konwencji nie obowiązują.

Konwencja Montrealska może być zastosowana bez względu na rodzaj problemu z lotem – np. opóźnienie, odwołanie lotu czy odmowa przyjęcia na pokład. Formy odszkodowania dla pasażerów różnią się jednak od stosowanych w przypadku innych przepisów. Sprawą kluczową jest zatem zaznajomienie się z tymi różnicami.

Konwencja ma zastosowanie wyłącznie w przypadku szkód wynikających z zakłóceń.

Pasażerowie mają prawo do reklamacji związanych z kosztami oraz szkodami poniesionymi w wyniku zakłóceń lotu. Zwykłe opóźnienie lub wynikła z niego niedogodność nie stanowią zazwyczaj wystarczającego powodu do złożenia wniosku Tak więc, jeżeli opóźnienie lotu spowoduje utratę opłaconej i nie podlegającej zwrotowi rezerwacji, linia lotnicza może mieć obowiązek wypłacenia odszkodowania, jeżeli dostarczysz jej wymaganą dokumentację oraz udowodnisz powstałe w tym wyniku koszty. Dowiedz się więcej w punkcie „Szkody” poniżej.

Konwencja nie ma zastosowania w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

„Nadzwyczajne okoliczności” to najczęstszy powód odrzucenia wniosku przez linie lotnicze, najczęściej dotyczy to złych warunków meteorologicznych. Innymi nadzwyczajnymi okolicznościami są np.: interwencje medyczne na pokładzie samolotu, strajki, ograniczenia ze strony kontroli ruchu lotniczego, awarie systemu naprowadzania lotniska, akty sabotażu, destabilizacja polityczna, ataki terrorystyczne… Krótko mówiąc, linia lotnicza nie poniesie odpowiedzialności prawnej, jeśli będzie w stanie wykazać, że podjęła wszystkie racjonalne działania w celu uniknięcia zakłócenia podróży, bądź też jeżeli uniknięcie takiego zakłócenia w ogóle nie było możliwe.

Konwencja nie ma zastosowania w przypadku zakłóceń podróży spowodowanych przez pasażera.

Oznacza to, że linia lotnicza nie zostanie obciążona odpowiedzialnością za zakłócenia podróży, do których przyczynił się sam pasażer. Przykładowo:

  • Spóźnienie się na lot
  • Dobrowolne zrzeczenie się swojego miejsca na pokładzie
  • Brak wymaganych dokumentów (np. karty pokładowej)
  • Stwarzanie problemów w kwestii bezpieczeństwa

Zatrzymajmy się na chwilę przy słowie „szkody” i jego znaczeniu.

Konwencja Montrealska posługuje się terminem „szkody” w celu określenia, jakie odszkodowanie przysługuje pasażerom. Kwestia ta jest jednak różnie interpretowana w zależności od miejsca, w którym się znajdujesz. Wiele krajów, jak np. USA, w przypadku „szkód” ogranicza się do aspektu strat materialnych, nie uwzględniając przy tym szkód niematerialnych (chyba że te spowodowane zostały urazem fizycznym). W innych częściach świata, jak np. na terenie Unii Europejskiej, swobodna interpretacja przepisów umożliwia pasażerom dochodzenie swoich praw również w przypadku strat emocjonalnych. Ponieważ kwestie te wykraczają poza ramy poniższego dokumentu, jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat, możesz skorzystać z profesjonalnego doradztwa.

Wysokość odszkodowania ustalana jest w ramach Konwencji Montrealskiej w określony sposób. Zamiast dolarów lub euro korzysta się ze specjalnej , waluty używanej przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy, nazywanej SDR. Na styczeń 2017 roku kurs wymiany wynosił:

1 EUR= 0.78 SDR

1 USD = 0.74 SDR

Jeżeli linia lotnicza zostanie uznana za winną szkody, ma obowiązek wypłaty odszkodowania za Twoje straty w wysokości do 4694 SDR (obecnie: 6009,37 EUR lub 6329,68 USD).Ze względu na ciągłe zmiany kursu wymiany walut, limity odszkodowawcze Konwencji Montrealskiej podlegają modyfikacji co 5 lat. Jeśli chcesz sprawdzić kursy wymiany dla innych walut bądź uzyskać aktualne informacje, odwiedź stronę IMF:

http://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_mth.aspx?reportType=SDRCV

W przypadku zamiaru skorzystania z wniosku o odszkodowanie, wynikające z zapisów Konwencji Montrealskiej, ważne jest zebranie możliwie obszernej dokumentacji odnośnie zdarzenia, tak by cała procedura przebiegła możliwie sprawnie oraz by zminimalizować ryzyko odrzucenia wniosku przez linie lotnicze. Poniżej kilka wskazówek:

  • Zatrzymaj wszystkie dokumenty mające związek z opóźnionym lub odwołanym lotem, jak np. bilety elektroniczne oraz karty pokładowe.
  • Zachowaj rachunki i paragony świadczące o Twoich wydatkach bądź stratach materialnych wynikających z opóźnionego lub odwołanego lotu.
  • Zapytaj personel lotniska lub pracowników linii lotniczej o przyczynę zakłócenia. Im bardziej dokładną odpowiedź otrzymasz, tym lepiej.
  • Zanotuj informacje dotyczące zakłócenia, włączając faktyczny czas przybycia na miejsce przeznaczenia. Wszelkie zebrane przez Ciebie informacje, jak np. zdjęcia tablicy odlotów lub przylotów na lotnisku bądź informacje z linii lotniczej potwierdzające zakłócenie, będą pomocne przy składaniu wniosku.

Wypełnianie wniosku możesz rozpocząć bezpośrednio po przybyciu na miejsce docelowe – po prostu skontaktuj się z pracownikami linii lotniczej. Wniosek możesz również złożyć w późniejszym terminie. Pierwszym miejscem, jakie powinieneś odwiedzić, jest strona internetowa linii lotniczej, a dokładnie sekcja dotycząca zażaleń i reklamacji dla klientów.

Tak. Według Konwencji Montrealskiej możesz złożyć wniosek dotyczący wydatków wynikających z problematycznego lotu w ciągu 2 lat. Momentem, od którego liczy się czas, jest dzień przybycia na miejsce docelowe, planowy dzień przybycia bądź dzień faktycznego zakończenia lotu (istnieją różne interpretacje w zależności od kraju). Jak już wspomnieliśmy, nie polecamy czekać zbyt długo przed podjęciem odpowiednich kroków – im wcześniej, tym lepiej. Zawsze zapoznaj się z Warunkami Przewozu danej linii lotniczej – możesz znaleźć tam użyteczne informacje na temat zwrotów należności oraz świadczeń innych niż odszkodowania pieniężne.

Prawo międzynarodowe - problemy z bagażem

Konwencja Montrealska znajduje zastosowanie do lotów międzynarodowych odbywających się pomiędzy krajami, które podpisały dokument. Podpisana została i jest uznawana przez ponad 120 państw na świecie, w tym USA i kraje Unii Europejskiej, przy czym liczba sygnatariuszy nadal wzrasta. Członkostwem objęte są główne rynki lotnicze z pewnymi ważnymi wyjątkami, jak np. Indonezja, Rosja, Sri Lanka, Tajlandia i Wietnam. Lista członków zmienia się, gdy do Konwencji przystępuje nowy kraj, w związku z czym powyższy link nie zawsze jest odzwierciedleniem aktualnego stanu.

Konwencja ma zastosowanie również w przypadku, gdy miejsce startu i lądowania leżą w tym samym kraju członkowskim, natomiast planowane jest międzylądowanie w innym. Przykładowo: załóżmy, że Twój lot odbywa się pomiędzy dwoma miastami leżącymi w Chinach, z międzylądowaniem w Wietnamie. Konwencja miałaby zastosowanie do Twojego lotu. W przypadku lotu bezpośredniego, bez międzylądowania, nie mamy do czynienia z lotem „międzynarodowym”, w związku z czym zapisy Konwencji nie mają tu zastosowania.

Uszkodzenie bagażu

W przypadku, jeżeli Twój bagaż rejestrowany lub podręczny zostanie uszkodzony w czasie gdy znajdował się pod opieką personelu linii lotniczej, przewoźnik zobowiązany jest do naprawy bądź wymiany bagażu według swego uznania.

Opóźnienie bagażu

Jeżeli Twój bagaż nie dotrze do miejsca docelowego na czas, linia lotnicza jest zobowiązana do udzielenia Ci aktualnych informacji na temat obecnego miejsca pobytu Twojego bagażu. Poza tym, jeżeli konieczne jest zakupienie istotnych dla Ciebie przedmiotów, jak np. przybory toaletowe, przewoźnik powinien również pokryć koszt ich zakupu. Zachowaj wszelkie rachunki.

Zagubiony bagaż

W przypadku zagubienia przez linię lotniczą Twojego bagażu, jest ona zobowiązana do wypłaty odszkodowania za bagaż i jego zawartość do określonej kwoty, zakładając, że odpowiednio udokumentujesz stracone przedmioty oraz ich wartość. Po 21 dniach zagubiony bagaż uważa się za stracony, nawet jeśli dotrze on w czasie późniejszym.

Konwencja nie ma zastosowania w przypadku zajść spowodowanych przez pasażera.

Linia lotnicza nie poniesie odpowiedzialności prawnej, jeśli będzie w stanie wykazać, że pasażer w jakiś sposób przyczynił się do zajścia, bagaż był wadliwy, bądź wystąpił związany z nim problem, co przyczyniło się do jego uszkodzenia lub straty. Przykładowo:

  • Uszkodzony bądź nieodpowiedni bagaż, który ulega uszkodzeniu przy normalnym użytkowaniu
  • Umieszczenie w bagażu przedmiotów ze swojej natury łamliwych bądź niebezpiecznych
  • Przepakowywanie bagażu ponad dopuszczalną normę

Specjalna waluta

Zamiast dolarów lub euro korzysta się ze specjalnej , waluty używanej przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy, nazywanej SDR. Na styczeń 2017 kurs wymiany wynosił:

1 EUR= 0.78 SDR

1 USD = 0.74 SDR

Limit odpowiedzialności prawnej

Wysokość Twojego odszkodowania będzie przedmiotem negocjacji pomiędzy Tobą i linią lotniczą. dużym stopniu zależeć ona będzie od danej sytuacji. Konwencja Montrealska przewiduje maksymalną odpowiedzialność przewoźnika w przypadku bagażu pasażerskiego w wysokości 1131 SDR (obecnie 1447,93 EUR lub 1525,11 USD) na pasażera. Linie lotnicze starają się również ograniczyć swoje koszty w tym zakresie poprzez obniżanie wartości przedmiotów, których dotyczą reklamacje, bądź też odmowy płacenia odszkodowania w ogóle, w przypadku określonych przedmiotów, jak np. biżuteria lub elektronika. W celu uzyskania dodatkowych informacji na temat wspomnianych wyżej przedmiotów, sprawdź Warunki Przewozu Twojej linii lotniczej na jej stronie internetowej.

Uszkodzony bagaż

Po stwierdzeniu uszkodzenia Twoich walizek, linia lotnicza zaoferuje Ci ich wymianę lub naprawę, w zależności od tego, jaki wariant będzie dla niej korzystniejszy. W przypadku wymiany przewoźnik będzie starał się obniżyć wartość walizek, w kalkulacji opierając się na ich obecnej cenie oraz na tym, jak długo były już przez Ciebie używane. To samo dotyczy wszelkich pozostałych przedmiotów znajdujących się w Twoim bagażu, przy czym wspomnieć należy, że linie lotnicze odmawiają wypłaty odszkodowańw przypadku wielu przedmiotów, m.in. rzeczy łamliwych oraz elektroniki.

Linie lotnicze mogą opatrzyć określone przedmioty oznaczeniem „Limited Release Tag” (LRT), co oznacza z kolei, że nie przejmują za odpowiedzialności. Przedmiotami najczęściej oznaczanymi w ten sposób są np. instrumenty muzyczne, sprzęt sportowy, wózki dziecięce i inne przedmioty nieporęczne lub łamliwe. Pomimo tego, Konwencja Montrealska przewiduje, że linia lotnicza powinna odpowiadać za wszystkie przedmioty zaakceptowane jako bagaż, chyba, że ze względu na ich naturę mogą zostać łatwo uszkodzone (np. szklana waza bez opakowania ochronnego). W niektórych wypadkach możliwe jest zgłoszenie sprzeciwu, w przypadku użycia przez linię lotniczą LRT celem uniknięcia odpowiedzialności.

Delayed and lost luggage

For delayed luggage, you can claim reimbursement for any expenses resulting from the delayed delivery of your bags, up to 1,131 SDR. This includes things like toiletries that you need to replace while your bags are missing. For lost luggage, airlines will reimburse you for your bags and their contents (in addition to the delay expenses mentioned above) up to 1,131 SDR, provided you can supply documentation of the items. In both cases, the airline will likely try to limit the compensation amount based on future use considerations and depreciated values for items.

Opóźnienie i utrata bagażu

W przypadku opóźnienia bagażu możesz domagać się zwrotu należności wszelkich wynikających z tego kosztów, do kwoty 1131 SDR. Dotyczy to również przedmiotów takich jak przybory toaletowe, w które musisz się zaopatrzyć w przypadku ich zagubienia.

Za utratę bagażu otrzymasz od linii lotniczej (oprócz wymienionego wyżej zwrotu kosztów wynikających z opóźnienia) zwrot kosztów do kwoty 1131 SDR, o ile odpowiednio udokumentujesz utracone przedmioty. W obu przypadkach przewoźnik będzie prawdopodobnie dążył do ograniczenia kwoty odszkodowania w oparciu o zaniżoną wartość przedmiotów oraz ich dalsze wykorzystanie.

Dodatkowe zabezpieczenie

Jeśli przewozisz przedmioty wykraczające swoją wartością ponad sumę 1131 SDR, masz możliwość zadeklarowania większej wartości dla Twojego bagażu w trakcie odprawy bagażowej. Z reguły linia lotnicza zgadza się na takie dodatkowe zabezpieczenia za dodatkową opłatą. Możesz również osobno ubezpieczyć bagaż na wypadek uszkodzenia bądź utraty u zewnętrznego ubezpieczyciela, jednakże w takim wypadku prawdopodobnie otrzymasz odszkodowanie tylko od ubezpieczyciela.

Ze względu ciągłe zmiany kursu wymiany, limity odszkodowawcze Konwencji Montrealskiej podlegają modyfikacji co 5 lat. Jeśli chcesz sprawdzić kursy wymiany dla innych walut bądź uzyskać aktualne informacje, odwiedź stronę IMF:

http://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_mth.aspx?reportType=SDRCV

W celu zapewnienia maksymalnych szans powodzenia Twojego wniosku, powinieneś zastosować się do kilku wskazówek:

  • Zatrzymaj wszystkie dokumenty mające związek z Twoim lotem, jak np. bilety elektroniczne oraz karty pokładowe, naklejki bagażowe, Raport Niezgodności Własności wraz z Twoim numerem referencyjnym.
  • Utwórz szczegółową listę przedmiotów znajdujących się w utraconym bagażu, łącznie zwszelką dotyczącą ich dokumentacją lub zdjęciami zapakowanych przedmiotów.
  • Zatrzymaj wszystkie rachunki rzeczy, które musisz kupić, aby zastąpić przedmioty konieczne na co dzień, jak np. przybory toaletowe.

Uszkodzony bagaż

Zgłoś uszkodzenie tak szybko, jak to możliwe. Chociaż przysługuje Ci 7 dni od dnia otrzymania bagażu na złożenie wniosku, to postaraj się zrobić to jeszcze przed opuszczeniem lotniska. Aby otrzymać odszkodowanie będziesz musiał również przedstawić linii lotniczej Twoje walizki w celu oględzin.

Opóźnienie bagażu

Jeśli nie możesz odnaleźć Twojej własności na taśmie bagażowej, powiadom o tym fakcie linię lotniczą tak szybko, jak to tylko możliwe. Najlepiej jeszcze przed opuszczeniem lotniska. Otrzymasz numer referencyjny oraz będziesz poproszony o wypełnienie Raportu Niezgodności Własności (PIR). Zatrzymaj oba dokumenty. Od momentu, gdy otrzymasz bagaż z powrotem, przysługuje Ci 21 dni na złożenie wniosku.

Zagubiony bagaż

Jeżeli linia lotnicza uzna Twój bagaż za zagubiony lub jeżeli nie odnajdzie się on w przeciągu 21 dni od dnia Twojego lotu, zostanie on oficjalnie uznany za utracony – nawet w przypadku, jeżeli odnajdzie się on w czasie późniejszym. Od tego momentu, według postanowień Konwencji Montrealskiej, masz 2 lata czasu na złożenie wniosku o zwrot kosztów, począwszy od daty Twojej podróży bądź jej zakończenia, w zależności od kraju.

Jeśli czujesz niedosyt wiedzy i chciałbyś dokładnie poznać zapisy Konwencji Montrealskiej, możesz zapoznać się z jej aktualnym tekstem.

Sprawdź, czy za Twój lot przysługuje Ci odszkodowanie

Czy w ciągu ostatnich trzech lat Twój lot był opóźniony, odwołany albo odmówiono Ci wejścia na pokład? Podaj nam szczegóły lotu, a my powiemy Ci, czy przysługuje Ci odszkodowanie.

Sprawdź teraz